Cây Hậu Phác – Magnolia Officinalis

0
484
Ngành Ngọc Lan (Magnoliophyta)
Lớp Ngọc Lan (Magnoliopsida)
Bộ Mộc Lan (Magnoliales)
Họ Ngọc Lan (Magnoliaceae)
Chi Mộc Lan (Magnolia)
Loài M. Officinalis
Tên khác
Liệt phác, Xích phác, Xuyên phác
Tên khoa học
Magnolia Officinalis Rehder & E.H.Wilson, 1913

Mô tả: Cây gỗ lớn, cao 6 – 15m, vỏ cây màu nâu tím, cành non có lông, bế khổng hình tròn hoặc hình viên chùy. Lá mọc so le, nguyên, thuôn hình trứng  ngược, đầu lá h~i nhọn, dài 20 – 45cm, rộng 10 – 20cm, có mép nguyên hoặc hơi lượn sóng, khi còn non có lông màu tro sau biến dần thành màu trắng, trên gân lá có nhiều lông nhung, gân phụ có chừng 20 – 40 đôi. Hoa mọc ở đầu cành, to, trắng thơm, đường kính có thể tới 15cm. Quả mọc tập trung, thuôn hình trứng, dài độ 12cm, đường kính 6cm, trong có chứa 1 – 2 hạt.

Cây Hậu Phác – Magnolia Officinalis

Địa lý: Mọc nơi ẩm thấp, đất tốt ở sườn núi. Có nhiều ở Hồ Bắc, Tứ Xuyên, An Huy, Triết Giang, Vân Nam (Trung Ouốc). Cây này chưa thấy phát hiện ở Việt Nam.

Thu hái, sơ chế: Thu hái vỏ cây trên 20 năm vào tiết Lập thu tới Hạ chí, để cho nó ra mồ hôi rồi phơi trong râm cho khô, cuộn thành ống hoặc cán cho thẳng.

Hoặc sau khi bóc vỏ, phơi nơi mát cho khô, nhúng vào nước sôi, rồi lấy ra chất thành đống cho nước chảy hết, phơi khô, rồi lại hấp để cho vỏ mềm, cuộn thành ống, phơi nơi mát cho khô.

Phần dùng làm thuốc: Vỏ thân (Cortex Magnoliae). Thứ vỏ dầy mềm, màu nâu tía, thơm và có nhiều dầu là tốt, đặc biệt thứ có đốm sáng (Kim tinh Hậu phác) là tốt hơn cả

Theo Đông y, hậu phác vị đắng cay, tính ấm, vào 3 kinh: Tỳ, Vị, Đại trường.

Có tác dụng làm ấm dạ dày, đưa hơi đi xuống, làm hết đầy, trừ thấp, tiêu đờm, tiêu ứ, phá tích.

Dùng chữa các chứng bệnh bụng đầy, trướng đau nôn mửa ăn uống không tiêu, đại tiện bí, táo, tả ly, ho hen có đờm.

Mới đây người ta thấy tác dụng kháng sinh của nước sắc hậu phác đối với trực khuẩn thương hàn, phẩy khuẩn tả, staphylococ, streptococ và trực khuẩn ly Shiga.

Liều dùng: 3 – 10g, sắc uống. Có thể chế với nước gừng (10kg hậu phác nấu với 1kg gừng sống rồi vớt hậu phác ra thái) gọi là Khương hậu phác.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn!
Vui lòng nhập tên